Algemene Beschouwingen: Tijd voor verandering

Op dinsdag 31 oktober hebben de elf fracties in de gemeenteraad hun algemene beschouwingen op het afgelopen en komende politieke jaar gegeven. Hiermee is de raad de begrotingsbehandeling gestart. De programmabegroting wordt op dinsdag 8 november door de gemeenteraad vastgesteld. Lees hieronder wat Astrid Janssen namens GroenLinks heeft gezegd.

 

Geachte raad, college, Amersfoorters, dit is de laatste begroting van deze raadsperiode. De Algemene Beschouwingen bij de begroting vormen traditioneel het moment dat we in de politiek terugkijken naar het afgelopen jaar en vooruitkijken naar het komende jaar en naar de verdere toekomst. En hoewel deze begroting vooral gaat over de volgende raadsperiode, zegt zij veel over de afgelopen vier jaar.

Voorzitter, we hebben u allen flink achter de veren gezeten de afgelopen vier jaar. Luister nou naar bewoners en maatschappelijke initiatieven en ga er respectvol mee om, zei mevrouw Land. Ga niet alleen gaten dichten, maar regel ook preventie en vroege signalering van problemen zei de heer Prins. En vandaag mag ik u toespreken, omdat we al een beetje op weg zijn naar de volgende raadsperiode. Omdat we vooruit blijven kijken. Maar ik wil dat niet doen zonder mevrouw Land en de heer Prins dankbaar te zijn voor onze samenwerking en alles wat ik met hen mocht doen en van hen mocht leren. In de leukste raadsfractie van deze mooie stad.

Vier jaar geleden, voorzitter, begonnen we met optimisme, met samen maken we de stad en met een raad vol enthousiasme. Maar al snel kreeg Amersfoort het aan de stok met de provincie en veranderde samenwerken in een bezuinigingswedstrijd.

Met grote voortvarendheid werd gesneden in beleid en uitvoering. Het doel was om snel en zorgvuldig onder het juk van de provincie uit te komen. Snel is gelukt. Maar over zorgvuldig zijn de meningen nog steeds verdeeld. We snappen allemaal dat mensen in de stad niet staan te juichen bij grote bezuinigingen. En de gevolgen van de bezuinigingen zijn ook nog steeds niet helemaal duidelijk. Er zijn pijnlijke keuzes gemaakt: bezuinigingen op groen en duurzaamheid, projecten in de jeugdhulp konden niet doorgaan, gezondheidsprojecten vervielen, en zo meer. Mensen willen daar graag in gekend worden en het eerlijke verhaal horen, juist als het moeilijk is.

Tegelijk kregen we zorgtaken van het Rijk. We moesten gaan zorgen voor de jeugdzorg, voor de ondersteuning van hulpbehoevenden en voor werk en inkomen voor mensen die om allerlei reden zonder werk zitten. Een flinke extra taak, maar we kregen er veel minder geld bij dan het Rijk eraan besteedde. Bovendien koos deze raad er zelf voor niet bij te plussen, iets waar GroenLinks niet gelukkig mee was.

Hoe brengt mij dit tot de huidige begroting?

Nou: er is weer geld. Geld voor armoedebestrijding, geld voor cultuur, geld voor groen en geld voor een heleboel meer. Zijn we dan nu tevreden? Op zich is de koers goed, zoals dhr Prins bij de kadernota al zei, maar het tempo moet omhoog. We hebben hogere verwachtingen van het college en we zien ook in de politiek graag meer ambitie. Ambitie om de ontstane achterstanden weg te werken. Ambitie om van deze stad een grote, groene stad te maken waar de mensen omzien naar elkaar.

Op sommige terreinen lukt dat: het college heeft grote stappen gezet om het woningtekort weg te werken. En vanuit de stad zijn er al vele initiatieven voor transformatie van gebouwen en bouw van extra huurwoningen. Mooi. Waar de inwoners van Amersfoort ook hard gaan is bij de duurzaamheid. Er zijn al zoveel mensen bezig met verbeteren van hun huis. Het wordt tijd dat zij weten waar ze aan toe zijn - wanneer stoppen we met aardgas, wat past bij hun wijk en hoe kunnen ze verbouwingen of aankopen met de buurt samen oppakken? We vragen ons af waarom de gemeente met te weinig capaciteit blijft hangen in dit tempo en bij een faciliterende aanpak in plaats van een initiërende aanpak. Het gaat niet eens om de hoeveelheid geld maar om wat je daarmee doet. De klimaatbegroting waar deze hele raad unaniem om gevraagd heeft, en waar in staat in welk tempo we denken te verduurzamen, wordt door het college nog steeds niet serieus ingevuld, en daar heeft GroenLinks echt genoeg van. We vragen ons inmiddels af of het college dit niet wil of dat het college dit niet kan.

Ook heeft de Groenvisie ons de opdracht gegeven om te werken aan het groen. We zijn trots op onze groene stad en het doet pijn om te zien dat zoveel omgezaagde bomen nog steeds niet vervangen worden omdat er onvoldoende geld voor vrijgemaakt is. En daarom heeft GroenLinks aan de leden het AmersfoortPanel gevraagd of ze er dan extra belasting voor willen betalen. Wat blijkt: meer dan 60 procent heeft er wel 15 euro voor over. We dienen daarom straks een amendement op deze begroting in om extra geld te verzamelen om onze stad weer groener te maken.

Ook over de zorg zijn we nog niet tevreden. Hoe kan het dat er tien miljoen in de noodpot voor het Sociaal Domein zit, terwijl er kinderen zijn die tussen de herfstvakantie en de kerstvakantie niet naar school gaan omdat ze een specialistische jeugdhulpverlener nodig hebben en die is niet beschikbaar. Hoe kan dat? Ook hier hebben we een achterstand in te lopen.

Voorzitter, dat brengt ons bij de vraag wat voor samenleving wij willen zijn. Als het aan GroenLinks ligt, vormen we een samen-leving. Geen holle frasen als 'samen maken we de stad' als je vervolgens doet wat je zelf wil. De opgelopen achterstanden kunnen we beter samen aanpakken. En wie samen met de stad wil werken stelt zich kwetsbaar op. We moeten kiezen en dat doet soms pijn. Maar laten we dat samen doen.

Beste mensen, het is tijd voor verandering. En GroenLinks is klaar voor die verandering.